Türkiye’de İş Kazaları: Yüzde 90’ı Tedbir Eksikliğinden Kaynaklanıyor, Ekonomiye Milyarlarca Dolarlık Yük
Aydın – Türkiye’de her yıl on binlerce insanın hayatını kaybettiği veya yaralandığı iş kazaları, trafik kazalarının ardından en büyük ekonomik kayıplara yol açan ikinci önemli sorun olarak öne çıkıyor. Polat OSGB Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu kazaların yaklaşık yüzde 90’ının alınmayan basit tedbirlerden kaynaklandığını vurgulayarak, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin bir maliyet kalemi değil, ciddi bir yatırım olduğunu belirtti.
6331 Sayılı Kanun ve İş Güvenliğinin Önemi
30 Haziran 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tüm iş yerlerini kapsamına almış durumda. Tükel, bu kanunun yürürlüğe girdiği 13 yıllık süreçte pek çok tartışma yaşansa da, iş güvenliğinin hayati öneminin ve alınan tedbirlerin bir yatırım olduğunun anlaşıldığını dile getirdi. İstatistikler, Türkiye’deki iş kazalarının büyük çoğunluğunun insan kaynaklı ihmal ve yetersiz önlemlerden kaynaklandığını gösteriyor.
Avrupa’da iş kazaları ve meslek hastalıkları sıralamasında maalesef üst sıralarda yer alan Türkiye’de, bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı tahmin ediliyor. Emin Tükel, bu maliyetin sadece yüzde 25’inin alınacak tedbirlere harcanması durumunda, hem can kayıplarının ve acıların önüne geçilebileceğini hem de ülke ekonomisine 7.5 milyar dolar gibi önemli bir katkı sağlanabileceğini ifade etti.
Farkındalık Eksikliği ve Basit Önlemlerin Önceliği
İş sağlığı ve güvenliği alanında en büyük sorunun “farkındalık eksikliği” olduğunu belirten Tükel, işverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak gördüğünü, ancak alınmayan her önlemin gelecekte çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını vurguladı. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, tüm iş yerlerinin artık İSG hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlatan Tükel, kazaların çoğunlukla basit önlemlerin dahi alınmamasından kaynaklandığına dikkat çekti.
Kazaları Önleyecek Temel Adımlar
Emin Tükel, iş kazalarını ve ciddi yaralanmaları önlemek adına alınması gereken temel adımları sıraladı:
- Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi
- Makine koruyucularının yerinde ve çalışır durumda olması
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının işe uygun ve ilgili standartlara (TS EN) göre seçilmesi
- Kimyasal etiketlerinin güncel tutulması
- Çalışanlara yönelik düzenli (yılda en az bir kez) ve etkili farkındalık eğitimleri verilmesi
Bu basit gibi görünen önlemlerin, birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçebileceğine işaret eden Tükel, Türkiye’deki en büyük tehlikenin “Bana bir şey olmaz” anlayışı olduğunu belirtti. Çalışanların alışkanlıklar nedeniyle risk alma eğiliminde olmasının, iş kazaları oranlarını artıran en önemli nedenlerden biri olduğunu söyledi. Kişisel koruyucu ekipmanların (KKE) takılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumar olduğunu ve bu kumarda kaybedenin çoğunlukla çalışanın kendisi olduğunu sözlerine ekledi.
